HISTORIA

Zarys historii Zakładu Nauczania Eksperymentu Fizycznego

Oprac. prof. dr hab. Henryk Szydłowski

Powojenne lata działalności Pracowni Fizycznej I

Początków działalności dydaktycznej, z której później zrodził się Zakład Nauczania Eksperymentu Fizycznego, należy dopatrywać się w powojennej pracy nad modernizacją Pracowni Fizycznej I. Katedrą Fizyki kierował profesor Szczepan Szczeniowski - jedyny, wówczas, profesor fizyki w Uniwersytecie Poznańskim. Organizatorem i pierwszym powojennym kierownikiem Pracowni Fizycznej I była pani magister Marta Lubieniecka. Stan Pracowni i jej wyposażenie odzwierciedlał dokładnie napisany przez nią podręcznik [1]. Do tworzenia Pracowni wykorzystano sprzęt, który ocalał ze zniszczeń wojennych, oraz zestawy budowane w warsztatach Katedry Fizyki. Zarówno wyposażenie jak i tematyka wykonywanych doświadczeń nie odbiegała zbytnio od tego, co było realizowane w owych czasach w lepszych liceach. Po śmierci Marty Lubienieckiej, przez kilka lat kierował nią mgr Szczęsny Gnatowski.
Poczynając od roku 1952, w którym kierownictwo Katedry Fizyki Doświadczalnej objął prof. dr hab. Arkadiusz Piekara, zajęcia prowadził tam zespół bardzo młodych pracowników pod kierownictwem mgr Jana Klimowskiego. Zbudowano zestawy do doświadczeń elektrostatycznych opracowane przez profesora Piekarę w okresie międzywojennym w Liceum w Rydzynie. W tym okresie po raz pierwszy po wojnie Pracownia została wyposażona w nowe mierniki elektryczne. Mgr Jan Klimowski zaczął tworzyć i wprowadzać do Pracowni nowe doświadczenia z dziedziny elektroniki, na przykład układy do badania charakterystyk lamp radiowych. Stanowiska te stanowiły zaczątek utworzonej przez niego Pracowni Elektroniki wydzielonej z Pracowni Fizycznej I w roku 1958.

Modernizacja Pracowni Fizycznej I

W roku 1958 prof. dr hab. A. Piekara mianował kierownikiem Pracowni Fizycznej I mgr Henryka Szydłowskiego. Młody zespół Pracowni podjął intensywne, jak na ówczesne możliwości, prace nad modernizacją zestawu doświadczeń. Większą aktywnością w tych pracach wykazali między innymi magistrzy: Jerzy Angerer, Jacek Appelt, Henryk P. Dymaczewski, Przemysław Kiszkowski, Rudolf Konopka, Andrzej Markiewicz, Anna Milusińska, Alfons Planner, Paulina Pych, Stefania Smolińska, Jadwiga Stankowska, Hanna Szweycer. Obowiązki pracowników technicznych spełniali panowie Kazimierz Tomczak, a później również Paweł Hoppel. Modernizacja i powiększenie Pracowni były konieczne nie tylko ze względów merytorycznych, lecz również praktycznych. W pracowni prowadzono zajęcia dla około 800 studentów fizyki, chemii, biologii i geografii. Zajęcia były prowadzone w dużych grupach (do 18 osób) a studenci pracowali w zespołach dwu, a niekiedy trzy osobowych. Owocem prac modernizacyjnych było stworzenie wielu nowych stanowisk pomiarowych i opracowanie materiałów dla studentów, które zostały wydanie w roku 1962 w postaci skryptu pod redakcją H. Szydłowskiego: "Ćwiczenia laboratoryjne z Fizyki" [2] nagrodzonego przez Ministerstwo, oraz "I Pracownia Fizyczna" [3]. Zespól pracowników prowadzących zajęcia zmieniał się, ale prace modernizacyjne kontynuowano nieustannie, co znalazło wyraz w postaci podręcznika autorstwa H. Szydłowskiego "Pracownia fizyczna" [4], w którym zamieszczono opisy wszystkich doświadczeń ówczesnej Pracowni. Podręcznik ten upowszechnił się w wielu uczelniach w Polsce i był wznawiany bez zasadniczych zmian dziewięciokrotnie. Do początku lat 70-tych udało się zwiększyć liczbę tematów doświadczeń i stanowisk pomiarowych do około 50, zajęcia prowadzono w grupach 6-osobowych i każdy ze studentów pracował indywidualnie przy jednym stanowisku pomiarowym.
W miarę zwiększania liczby stanowisk pomiarowych stopniowo eliminowano doświadczenia zbyt proste i mało uczące (na warunki akademickie) dostosowane raczej do poziomu ówczesnej szkoły średniej. Usunięto ich opisy z kolejnych wydań podręcznika Pracownia fizyczna i wykorzystano w nowym podręczniku p.t. "Pomiary fizyczne. Podręcznik dla nauczyciela" [5].

strona: 12345678910